Wollinghuizen

Wollinghuizen

Wollinghuizen in de krant.

Nieuwsblad van het Noorden 09-10-1920

Een Urnenveld onder Vlachtwedde.

In de laatste dagen is men bezig met eene systematische ontgraving van een bouwakker van den landbouwer Velema, den eigenaar van de plaats 'de Pottenborg', onder Wollinghuizen. De naam van die boerderij, gelegen aan den zandweg tusschen Vlachtwedde en Wollinghuizen doet ons reeds vermoeden, waar het hier eigenlijk om gaat.

Het betreft dan ook een 'oudheidkundig' onderzoek, en wel een, dat uitgaat van het Museum voor de stad en provincie Groningen, en dat geleid wordt door den heer dr. A. E. van Giffen.
Bij ons weten is dit het eerste opzettelijke, van ons Museum uitgaande oudheidkundig bodemonderzoek en reeds daarom alleen trekt het onze aandacht.

De aanleiding er toe was de volgende:
In de, van de in 1820-26 verschenen antiquiteiten van Westendorp, den bekenden predikant-oudheidvorscher van Losdorp, komt o.a. ook voor een bericht nopens de opgegravene urnen onder Vlagtwedde door den heer J. H. Karsten.
Deze urnen zouden in 1820 zijn opgegraven en sedert gedeeltelijk naar het Kabinet van Mineralogie, Geologie en Vaderlandsche Geschiedenis te Brussel opgezonden. De plaatsaanduidingen in het betreffende opstel door den hoofdingenieur Karsten, denzelfden die ook de Valtherbrug voor het eerst grootere vermaardheid schonk, leidden tot wederopsporing van de vindplaats.

Het is opmerkelijk, dat speciaal de aanwijzingen van den heer Bruining, den tegenwoordigen bezitter van het zgn. 'Veldhuis' beslissend waren om de juiste plek terug te vinden, omdat de toenmalige bewoner daarvan, met name Berend Geert Koens voor het eerst de urnen ontdekte.

Dat nu de aldaar nadien gezette boerderij, aan de vermelde vondsten den naam van 'Pottenberg' ontleend heeft, zal ons nu niet meer verwonderen. Voorzeker mag het eene gelukkige omstandigheid worden genoemd, dat de heer Velema van den Pottenborg een stuk bouwland voor een nader onderzoek, op de meest welwillende wijze ter beschikking stelde van het Museumbestuur.

Thans is een gedeelte van dat bouwland van den bovengrond ontdaan. In den niet gerepten vasten ondergrond ziet men nu eenige urnen, omgeven door zwart gekleurde kringen, voorts een enkele brandnlaats en eindelijk donkergrauwe banen en banden en plekken, wier karakter nog niet volkomen ontleed is kunnen worden.
Wellicht, hangen deze grondsporen, althans ten deele samen met de begrenzing van het op den hoogen oever van de Ruiten Aa gelegen urnenveld; doch overigens dienen wij ten deze de verdere resultaten van 't onderzoek af te wachten.

Wat de cirkels betreft, deze zijn niet anders dan met losse, zwarte aarde gevulde ronde greppels, van 2 à 3 M doorsnede.
Daaruit is oorspronkelijk de grond genomen, om de in het midden van den kring bijgezette urn te bedekken. Sedert is zoo'n greppel dan langzamerhand door aanwaaiing van zand en humificatie van plantenresten met eene zwarte humatenrijke vulling dicht geraakt. In de urn zelve bevinden zich de verbrande, gereinigde menschenbeenderen, soms nog met een klein potje als bijgave.

Men mag zich dus voorstellen, dat het land, alvorens ontgonnen te zijn, d. w. z. in zijn toestand als heideveld, bedekt was met zeer lage, kleine nauwelijks in het oog springende heuveltjes of miniatuur-tumuli, welke sedert door de cultiveering zijn geslecht en in de bouwlaag opgenomen. Zoo is het ook begrijpelijk, waarom de meeste urnen in de bovenste partijen door het ploegijzer geheel beschadigd of vernietigd zijn,
Dit is, bekeken van het standpunt van den Museumbeheerder voorzeker jammer, doch uit een wetenschappelijken gezichtshoek bezien, is de vondst even belangrijk.

Wij hebben hier te doen met een urnenveld uit den aanvang onzer jaartelling, met urnentypen die kenmerkend zijn voor het gebied, waar eens woonden: Amsivariërs Angrivariërs, Tubanten, Chamaven, Brukteren en misschien Langoharden.
Het is het eenige urnenveld, dat bij ons weten tot nu toe van de Groninger zandgronden bekend geworden is. De structuur daarvan is in zooverre volkomen duidelijk, dat zij algeheel overeenstemt met die van de bekende urnenvelden in Brabant en Limburg, terwijl wij daardoor tevens een scherp licht zien geworpen op de zoo rijke, doch jammerlijk geplunderde urnenvelden in het oosten van Drenthe. Met de laatste kan ons grafveld naar inhoud, hoedanigheid en aard blijkbaar op één lijn gesteld worden.

Zoo zien wij hier reeds in vroegen tijd een overeenkomst in cultuurverschijnselen van Westerwolde en oostelijk Drenthe, die ook nog lang daarna tot op onzen tijd toe, zoo evident is voor elken bezoeker van deze aan natuurschoon ook thans nog begunstigde landstreek.

Alle artikelen

  1. Oproeping 26-03-1818
  2. Memorie van toelichting 09-06-1847
  3. Burgelijke Stand Vlagtwedde 10-08-1869
  4. Plotseling doodgebleven 28-04-1874
  5. Hevig onweer 30-06-1885
  6. Arrond.-Rechtbank van Winschoten 24-10-1888
  7. Uit de beide Oldambten 13-04-1889
  8. Keuring van veulens 04-08-1891
  9. Proef met kunstmest 11-08-1892
  10. Westerwoldsche Straatwegplannen 03-08-1894
  11. Koe op ergerljjke wjjze gesneden 18-08-1894
  12. Westerwoldsche Straatwegplannen 29-08-1894
  13. Westerwoldsche Straatwegplannen 10-09-1894
  14. In den put geraakt 22-09-1895
  15. Boerenbehuizing afgebrand 25-11-1895
  16. Kanalisatie van Westerwolde 28-02-1896
  17. Groote boerderij afgebrand 10-03-1896
  18. Veeziekten 04-07-1896
  19. De commissie voor de kanalisatie van Westerwolde 10-10-1896
  20. Gestolen maar teruggebracht 03-12-1896
  21. Luchtreiziger Godard 24-05-1899
  22. Faillissementen 11-07-1899
  23. Kantongerecht te Winschoten 18-10-1899
  24. Kerk en Schoolnieuws 12-12-1899
  25. Afloop van verkoopingen 19-01-1900
  26. Onweer 21-08-1900
  27. Faillissementen 11-10-1900
  28. Ernstige mishandeling 16-12-1901
  29. Onweer 06-08-1902
  30. Voor het eerst fazanten gezien 14-10-1902
  31. Arr.-Rechtbank te Winschoten 14-12-1902
  32. Openbare vergadering Ged. Staten 16-01-1903
  33. Veenbrand 27-06-1905
  34. Een dijk doorgestoken 23-01-1906
  35. Gemeentelijk Nieuws 25-01-1906
  36. Gemeenteraden 03-02-1906
  37. Gemeentelijk Nieuws 06-02-1906
  38. Gemeentelijk Nieuws 09-10-1906
  39. Afloop van verkoop en aanbesteding 27-01-1907
  40. Gemeentelijk Nieuws 04-02-1908
  41. Verdacht geval 25-02-1908
  42. Aanranding van eer en goeden naam 11-04-1908
  43. Landbouwtentoonstelling Vlachtwedde 21-06-1908
  44. Tramplannen in Oost-Groningen 08-09-1908
  45. Brand 02-04-1910
  46. Afloop van verkoop en aanbesteding 18-09-1910
  47. Afloop van verkoop en aanbesteding 06-02-1911
  48. Keuring Groninger Paardenstamboek 18-05-1912
  49. Advertenties 07-09-1912
  50. Het gebruik maken van de stoomfluit 06-02-1915
  51. Opening tram Westerwolde 01-11-1915
  52. Verkoop Sellingen Wollinghuizen 31-12-1915
  53. Verkoop Wollinghuizen Jipsingboertange 26-08-1916
  54. Boeldag Wollinghuizen 24-03-1917
  55. Krijgsgevangenen over de grens gekomen 27-03-1917
  56. Verkoop Wollinghuizen, Plaggenborg, Jipsinghuizen 13-08-1917
  57. Arr. Rechtbank Winschoten 07-10-1918
  58. Afloop Verkooping 11-12-1918
  59. Uitslag van de jaarlijkse landbouwtentoonstelling 16-06-1919
  60. Een Urnenveld onder Vlachtwedde 09-10-1920
  61. Tweede groote ontginning 23-10-1920
  62. Verkoop Wollinghuizen 06-11-1920
  63. Valschheid in geschrifte 08-11-1921
  64. Afloop Verkoop Wollinghuizen 11-03-1922
  65. Verhuring Wollinghuizen 21-06-1922
  66. Het Waterschap 'Vlachtwedde-Wollinghuizen-Jipsinghuizen' 15-08-1922
  67. Electrische verlichting 19-08-1922
  68. Branden 07-12-1922
  69. Verkoop Wollinghuizen 09-12-1922
  70. Hoogovenslakken 11-04-1923
  71. Vergadering Ons Nut 19-04-1923
  72. Ter overname aangeboden 09-10-1923
  73. Uit Westerwolde 10-11-1923
  74. Tentoonstelling van Landbouw en Nijverheid te Vlagtwedde 14-06-1924
  75. Jaarlijksche tentoonstelling Vlachtwedde 15-06-1925
  76. Tentoonstelling ter bevordering van Landbouw en Nijverheid 29-05-1926
  77. Tentoonstelling Vlagtwedde 11-06-1927
  78. Verkeersongevallen 04-08-1931
  79. Nederl. Aannemersbond 25-11-1931
  80. Door tram overreden en gedood 20-01-1932
  81. Zware slagregens 18-05-1932
  82. De geschiedenis van Westerwolde 21-02-1933
  83. Het grensincident te Wollinghuizen 11-03-1933
  84. Concurrentienijd 24-03-1933
  85. Raadsvergadering 05-10-1933
  86. Een vrouw verdronken 15-11-1933
  87. De slag bij Jipsinghuizen 27-01-1934
  88. Eeuwigdurende burenruzie 16-03-1934
  89. Motorbestuurder rijdt tegen een auto op 11-06-1934
  90. De noodlottige korre 28-06-1934
  91. Een ernstige mishandeling onder de gem. Vlagtwedde 16-05-1936
  92. Schoolfeest 13-07-1936
  93. De veiligheid van het verkeer in gevaar 21-01-1937
  94. Van den wagen gevallen 19-06-1937
  95. Vrij ernstige aanrijding 05-10-1938
  96. Zijn knecht geslagen 01-12-1938
  97. Met een spade geslagen 27-04-1939
  98. Het varken maakte een uitstapje 03-05-1940
  99. Brand te Wollinghuizen 09-05-1940
  100. Ernstig ongeval door ontplofte patroon 10-06-1940
  101. Zijn landarbeider ontslagen 17-08-1940
  102. Distributieovertredingen 10-05-1941
  103. Commissie Posthuma in Westerwolde 28-06-1941
  104. Waterschap 'Vlagtwedde-Wollinghuizen-Jipsinghuizen' 10-07-1943
  105. Vacantie 08-07-1944
  106. Landbouwtentoonstelling voor 41e maal gehouden 07-06-1952
  107. Landbouwtentoonstelling 'Westerwolde' 02-06-1956
  108. De Landbouwtentoonstelling Westerwolde 07-06-1958
© Wollinghuizen.nl - disclaimer - deze site bestaat uit 110 pagina's.